New Urban China AD

New Urban China AD

Σημαιοφορίδης Γιώργος, Κίνα: προς ένα νέο αστικό μοντέλο;

Σημαιοφορίδης Γιώργος, 2005, «Κίνα: προς ένα νέο αστικό μοντέλο;», Διελεύσεις, Κείμενα για την αρχιτεκτονική και τη μετάπολη, Αθήνα: METAPOLIS Press, σσ. 381-389

Για να καταλάβει κανείς το Πεκίνο –και τη σύγχρονη κινεζική πόλη- πρέπει να ανατρέξει στα μεγάλα θέματα που σημάδεψαν την αστικοποίηση της κίνας ως σοσιαλιστικού κράτους: τον διαφορετικό ρόλο που δόθηκε στην αγροτική παραγωγή και στη γεωργία στα πλαίσια της βιομηχανοποίησης, τον πρωταγωνιστικό ρόλο του «τύπου» στην οικοδόμηση της κινεζικής πόλης που διατηρήθηκε μέχρι και την περίοδο της ανοικοδόμησης, τη δημιουργία, σε όλες τις πόλεις, μετά το 1949, δημοτικών επιτροπών κτιριοδομικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, εξαρτημένων από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων, την ίδρυση, στην ίδια περίοδο, των Πολυτεχνικών Σχολών, τη θέσπιση αρχών για τη «μνημειακή λειτουργία» της δημόσιας αρχιτεκτονικής, που αποτελούν εξαγώγιμο πολιτισμικό προϊόν της σοβιετικής εμπειρίας, τις πολεμικές αντιπαραθέσεις μεταξύ «κινεζικής αναγέννησης» -που ενσωματώνει το «διεθνές στιλ» (1952-59)-, και μοντέρνας σοσιαλιστικής αρχιτεκτονικής (1956-1966), μέχρι την αποχώρηση των σοβιετικών μηχανικών και την απαρχή της Πολιτιστικής Επανάστασης.

Για να καταλάβει κανείς το Πεκίνο –και τη σύγχρονη κινεζική πόλη- πρέπει να αντιληφθεί την ιδιότυπη μετάλλαξη της σύγχρονης Κίνας και την οικοδόμηση ενός καπιταλισμού με σοσιαλιστικό πρόσωπο! Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, στο τοπίο της κινεζικής πόλης διακρίνονται τρεις περίοδοι: 1. Τα απομεινάρια της παραδοσιακής κινεζικής πόλης (παλάτια, ναοί, γκριζόκτιστοι οικισμοί με αίθρια και αυλές –τα hutongs του Πεκίνου). 2. Οι θύλακες εργασίας (το μοντέλο του σοσιαλισμού, σύμφωνα με τις απόψεις του Μάο, ο οποίος περιφρονούσε την πόλη, θεωρώντας την κύριο παράγοντα στο διαχωρισμό με την ύπαιθρο), με τα περιφραγμένα εργοστάσια, τους γειτονικούς οικισμούς, τα σχολεία και τις υπηρεσίες (είναι παράδοξο πόσο κοντά βρίσκεται αυτό το μοντέλο σε ορισμένες απόψεις του Le Corbusier, κυρίως σ’ αυτές της Μονάδας Αγροτικής Εκμετάλλευσης και του Συνεταιριστικού Χωριού, που είχε διατυπώσει στη δεκαετία του 1940). Παράλληλα με τους θύλακες, συμμετρικά κτίρια κατοικίας έξι ορόφων χαρακτήρισαν την ανάπτυξη της κινεζικής πόλης, ιδιαίτερα του Πεκίνου, από το 1947 ως το 1957. 3. Το νέο υβριδικό τοπίο, που χαρακτηρίζει την περίοδο της σύγχρονης και μεγαλύτερης αστικοποίησης. Από το 1985 ως το 1995, περίπου 225 εκ. κόσμος μετακινήθηκε από την ύπαιθρο στην πόλη, ενώ σημαντικός είναι ο αριθμός του περιρρέοντος πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση αυτής της εκρηκτικής εσωτερικής μετανάστευσης, η κυβέρνηση έχει προβλέψει τη δημιουργία 150 πόλεων, από 1 έως 15 εκ. κατοίκους.

Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει μια εμβληματική κατάσταση, ένα νέο είδος μοντέλου αστικής ανάπτυξης, που βρίσκει την κορύφωσή του στην περιοχή του Δέλτα του ποταμού Pearl –μεταξύ Χονγκ Κονγκ και Μακάο-, περιοχή 47.000 τ.χιλ. με 30 πόλεις και 20εκ. κατοίκους. Ο κινητήριος μοχλός αυτής της ανάπτυξης βρίσκεται στη μετάλλαξη των καταλοίπων της αγροτικής πόλης, όπου οι συνεταιρισμοί βρίσκουν τα κεφάλαια για νέα εργοστάσια, αυτοκινητοδρόμους και κατοικίες, ισοπεδώνοντας την αγροτική γη και μετατρέποντάς την σε μια νέα υβριδική αστικοποιημένη πραγματικότητα. Το χαμηλό κόστος της γης (για δεκαετίες στον έλεγχο της κυβέρνησης), δημιουργεί όλες τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας γενικευμένης αστικοποίησης. 

Cao Chang Hutong (草厂胡同), Xicheng District, Beijing (北京西城区)

http://yiphinwai.blogspot.gr/2013_10_01_archive.html

Ας μην ξεχνάμε, ότι οι κινέζοι έχουν μια μακρόχρονη παράδοση ως προς την ιδέα της πόλης (φεουδαρχικής έστω), με την κεντρική πλατεία, τα τείχη, τον αυστηρά συμμετρικό και αξονικό κάνναβο. Αυτή η μακραίωνη παράδοση –η σχέση μάζας-κενού-, που επέζησε και διατηρήθηκε επί δυναστείες, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με μια υβριδική αστικο-αγροτική ομογενοποίηση, η οποία προφανώς δρα σε βάρος της παράδοσης –τα περίφημα hutongs του Πεκίνου (οικιστικά συγκροτήματα, με γραφική δομή, χαμηλή δόμηση, κεραμωτές καμπυλόμορφες στέγες και εσωτερικές αυλές), αποτελούν κι αυτά σημεία τουριστικής θέασης σε μια νέα πραγματικότητα που τα έχει ενσωματώσει στη διαδικασία της υπέρμετρης αστικοποίησης. Το νέο τοπίο των κινέζικων πόλεων είναι αυτό ενός μεταμοντέρνου συνονθυλεύματος, όπου η αισθητική έχει χάσει εντελώς το ρόλο της και τη σημασία  της, όπου η αρχιτεκτονική έχει παραδοθεί σε μια πολεοδομία προγραμμάτων και υποδομών …ένα τοπίο ενός περιρρέοντος πληθυσμού, δίχως τυπική άδεια εργασίας και παραμονής σε μια συνεχή κατάσταση περιπλάνησης, το 20% των κατοίκων… Μαζί με την εισροή των γνώριμων εικόνων μιας παγκοσμιοποιημένης ανάπτυξης, μέσα από τα καταναλωτικά λογότυπα, αρχίζουν να εμφανίζονται και οι καταλήψεις σε ορισμένες συνοικίες του Πεκίνου –το «όραμα της Δύσης» αποκαλύπτει την ωμή πραγματικότητα της Δύσης…

lsecities | Cities, Health and Well-being

Hong Kong: Cities, Health and Well-being

http://lsecities.net/publications/conference-newspapers/hong-kong/

This conference newspaper features major new research on metropolitan health and well-being, as well as intra-urban analysis of health and social indicators in Hong Kong, and qualitative research with residents of four dense neighbourhoods, together with conference partners at the University of Hong Kong. A compilation of thirty city case studies and framing papers by conference participants and collaborators focusses on the global themes of health and well-being in cities, and local examples of interventions and policy analysis from Hong Kong and fourteen cities around the world.

Saskia Sassen, Cities in Today's Global Age

Saskia Sassen, "Cities in Today's Global Age: An exploration of the new economic role of cities and the networks they form in an increasingly global world" in Connecting Cities: Networks (A Research Publication of the 9th World Congress of Metropolis), Metropolis Congress: 2008.

http://www.saskiasassen.com/publications.php#selected-articles

At the heart of this expanding network of (imperfect) global cities lie two major structural trends.

One of these is that even the most material economic sectors (mines, factories, transport systems, hospitals) today are buying more insurance, accounting, legal, financial, consulting, software programming, and other such services for firms.

And these so–called intermediate services tend to be produced in cities, no matter the non–urban location of the mine or the steel plant that is being serviced. Thus even an economy centred in manufacturing or mining will feed the urban corporate services economy. Firms operating in more routinised and sub–national markets increasingly buy these service inputs from more local cities, which explains why we see the growth of a professional class and the associated built environments also in cities that are not global. The difference for global cities is that they are able to handle the more complex needs of firms and exchanges operating globally.

A second critical trend is that, ultimately, being a global firm or market means entering the specificities and particularities of national economies. This explains why such global actors need more and more global cities as they expand their operations across the world.

Handling these national specificities and particularities is a far more complex process than simply imposing global standards.

This process is easier to understand if we consider consumer sectors rather than the organisational/managerial ones addressed in this piece. Thus even such a routinised operation as McDonald’s adjusts its products to the national cultures in which it operates, whether that is France, Japan or South Africa. When it comes to the managerial and organisational aspects, matters become complicated. The global city contains the needed resources and talents to bridge between global actors and national specifics. Even a highly imperfect global city is better for a global firm or exchange than no such city. And this then explains why the many and very diverse global cities around the world do not just compete with each other but also collectively form a globally networked platform for the operations of firms and markets.

The network of global cities has expanded as more and more firms go global and enter a growing range of foreign national economies. The management and servicing of much of the global economic system takes place in this growing network of global cities and city–regions. And while this role involves only certain components of urban economies, it has contributed to a repositioning of cities both nationally and globally.

The rebuilding of central areas that we see in all of these cities, whether downtown and/or at the edges, is part of this new economic role. It amounts to rebuilding key parts of these cities as platforms for a rapidly growing range of globalized activities and flows, from economic to cultural and political. This also explains why architecture, urban design and urban planning have all become more important and visible in the last two decades. It explains the emergence of strong competition for space and the development of a new type of politics: the right to the city.

Ruano Miguel, “Urban impressions”, Instant China

 

http://www.buchfreund.de/covers/12879/121462.jpg

Ruano Miguel, 1999, “Urban impressions”, Instant China, Notes on an urban transformation, 2G International Architecture Review, N.10, 1999/II, pp.14-27

Clichés are difficult to avoid with China. Nearly all books and articles on the country begin by referring to its vast size, its enormous population, its arcane culture, its turbulent jistory, its striking contrasts. And yet even for the casual visitor it is impossible to escape such ever-present realities.

The first impression is, inevitably, of hugeness.

…China is most certainly a country of contrasts and unbalances. But, even more importantly, it is a largely unknown country.

A powerful sensation of barely controlled chaos pervades the urban atmosphere of the Chinese city. Everything actually works, even if it looks as though it will not, much as a self-organized magma exemplifies the postulates of Chaos Theory.

 

Παναγιώτης Μαύρος_ η Shenzhen και η φαντασιακή κατασκευή του αστικού χώρου | Διάλεξη 2009 ΕΜΠ